ივნისში წლიური ინფლაცია მცირედით, 5.7%-დან 5.8%-მდე გაიზარდა. სეზონური ეფექტის გამორიცხვით ფასების გასულ თვესთან მიმართებით ზრდა უფრო შესამჩნევი იყო და მაისში დაფიქსირებული 0.3%-დან 0.6%-მდე იმატა. მცირედი აჩქარებისმიუხედავად, აღნიშნული დინამიკა დიდწილად კვლავ თანხვედრაშია წლის ბოლოსთვის 5.1%-იანი ინფლაციის ჩვენს საბაზო სცენართან. ამავდროულად, რადგანაც ინფლაცია, სავარაუდოდ, მთელი წლის განმავლობაში სამიზნე დონეზე მაღალიდარჩება, პროგნოზი მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთის უცვლელად, 8.25%-ზე შენარჩუნებას ითვალისწინებს, ვინაიდან ეროვნული ბანკი „ინფლაციური შოკის ამოწურვას“ განაკვეთის შემცირების წინაპირობად ასახელებს.
ამ კუთხით, საყურადღებოა ირანსა და აშშ-ს შორის სამხედრო დაპირისპირების ხელახალი გააქტიურება ახლო აღმოსავლეთში. როგორც თიბისი კაპიტალის წინა პუბლიკაციაში იყო აღნიშნული, ის ფაქტი, რომ ორ ქვეყანას შორის ივნისში მიღწეულიშეთანხმება საბოლოო არ არის, ჯერ კიდევ საკმაო გაურკვევლობას მოიაზრებს, მიუხედავად იმისა, რომ შეთანხმების გაფორმებას ბაზრების მხრიდან გამოკვეთილად ოპტიმისტური რეაქცია მოჰყვა. მიმდინარე ესკალაციის ფონზე, რთული სათქმელია, კონფლიქტის კვლავ გამწვავება დროებითია თუ არა, თუმცა, თუკი დაძაბულობა ხანგრძლივად შენარჩუნდა, რაც ფასებზე გლობალურ წნეხს ბუნებრივად გაზრდის, ინფლაციის პროგნოზიც უფრო მეტად წინა, 6%-იან ნიშნულს დაუახლოვდება. მკითხველსშევახსენებთ, რომ ივნისში პროგნოზის შემცირება სწორად გლობალურ სასაქონლო პროდუქციაზე ფასების მკვეთრ კლებას მოჰყვა. გაურკვევლობის მატებასთან ერთად, იზრდება გამკაცრებული მონეტარული პოლიტიკის ხანგრძლივად შენარჩუნებისალბათობაც.
ივნისის დინამიკის მხრივ, წლიური ინფლაციის ფორმირებაში ძირითადი კომპონენტი კვლავ საწვავია, თუმცა მნიშვნელოვანი გავლენა ჰქონდა ასევე პურის, ელექტროენერგიის, სიგარეტისა და ინტერნეტის ტარიფების ცვლილებებს. ეს ფაქტორებიამჟამად ინფლაციის მნიშვნელოვან ნაწილს განაპირობებს, თუმცა, საბაზო ეფექტის ამოწურვასთან ერთად, მათი გავლენა ფასებზე თანდათან შესუსტდება.
აღსანიშნავია, რომ ინფლაციის უფრო ხისტი მაჩვენებლები სამომხმარებლო ფასებზე შედარებით მაღალი, თუმცა მეტწილად მაინც ზომიერი წნეხის არსებობაზე მიუთითებს. მაგალითისათვის, მედიანური ინფლაცია ივნისში 1.9%-დან, 2.5%-მდეგაიზარდა, თუმცა უკვე ზედიზედ მესამე წელია 3%-იან სამიზნე დონეზე დაბალი რჩება. ამასთან, შეკვეცილი ინფლაციისა და დიფუზიის ინდექსებიც მიუთითებს, რომ ცალკეული საქონლის წვლილი ფასების ზრდაში მართალია მნიშვნელოვანია, თუმცაინფლაციის აჩქარება მხოლოდ მათი მიზეზით არ არის განპირობებული და უფრო ფართო ხასიათს ატარებს. აგრეთვე, გაზრდილია მომსახურების ფასებიც, რასაც ძირითადად საცხოვრებელთან და ტრანსპორტთან დაკავშირებული მომსახურებებისგაძვირება განაპირობებს.
როგორც წინა განახლებაში იყო აღნიშნული, ახლო პერიოდის პერსპექტივისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორები კვლავ ნავთობისა და სურსათის ფასებია. ბოლო პერიოდში, ნავთობის ფასები გლობალურად მცირდებოდა და კონფლიქტამდეარსებულ დონესაც კი ჩამოსცდა. ამასთან, საწვავის ფასების შემცირების ნიშნები უკვე გამოჩნდა ადგილობრივ ბაზარზეც. ამ ფონზე, ახლო აღმოსავლეთში კონფლიქტის კვლავ გააქტიურების შემდგომ, ბრენტის ტიპის ნავთობის ფასი 25 ივნისსდაფიქსირებული 72 აშშ დოლარიდან, ოთხშაბათს დილისთვის 78 აშშ დოლარამდე გაიზარდა. საერთაშორისო და ადგილობრივ ფასებს შორის ისტორიულად მაღალი კავშირის გათვალისწინებით, მოსალოდნელია, რომ, თუ კონფლიქტის ესკალაციაშეზღუდული მასშტაბის გამოდგა, იმპორტირებული ინფლაცია, რომელიც თებერვალში დაფიქსირებული წლიური -0.7%-დან ივნისში 6.1%-მდე გაიზარდა, მომდევნო თვეებში შემცირდება. ამავდროულად, როგორც ზემოთ ითქვა, ამ მხრივ რისკებიმნიშვნელოვნად არის მომატებული. თუმცა აღსანიშნავია, ისიც, რომ ნავთობის გლობალური ფასის 78-დოლარიან ნიშნულზე შენარჩუნებაც საწვავის მიმდინარე ფასების გარკვეულწილად შემცირებას მოიაზრებს.
ასევე მაღალია გაურკვევლობა სურსათის ფასების კუთხით, თუმცა სურსათისა და სასუქების საერთაშორისო ფასები, ესკალაციის ფონზე ზრდის შემდეგ, კლების დინამიკას აჩვენებს. მიუხედავად ამისა, საკვები პროდუქტები 2026 წელსაც, სავარაუდოდ, ინფლაციის ყველაზე მნიშვნელოვან წყაროდ დარჩება, თუმცა ფასებზე ზეწოლა თანდათან შესუსტდება.
სხვა მონაცემების მხრივ, წლიურმა ეკონომიკურმა ზრდამ მაისში 6.4% შეადგინა, რაც, მოლოდინების შესაბამისად, მცირედით აღემატებოდა აპრილის 6.2%-იან მაჩვენებელს, თუმცა უნაღდო დანახარჯების დინამიკა ივნისში აქტივობის გარკვეულშენელებაზე მიუთითებს. კერძოდ, სეზონური ეფექტის გამორიცხვით, აპრილთან შედარებით გაუმჯობესებული, თუმცა მაისთან შედარებით გარკვეულწილად შემცირებულია როგორც ადგილობრივების, ასევე არა-რეზიდენტების რეალური უნაღდოდანახარჯები. ამ ფონზე, ივნისის ბოლოდან თბილისისა და განსაკუთრებით ბათუმის აეროპორტებში ფრენების რაოდენობის მნიშვნელოვანი ზრდა ივლისში ტურისტული მოთხოვნის პოტენციურ გაძლიერებაზე მიუთითებს.
სავალუტო ბაზარზე ბოლო თვეებში არსებული სიჭარბე, რომელიც ლარის გამყარებასა და საერთაშორისო რეზერვების ზრდას უწყობს ხელს, სავარაუდოდ ივნისსა და ივლისის დასაწყისშიც შენარჩუნდა. ივნისში უცხოური ვალუტის შემოდინებებშისაკმაო წვლილი შეიტანა არა-რეზიდენტების მხრიდან ქართული სახელმწიფო ფასიანი ქაღალდების გააქტიურებულმა შესყიდვებმაც, რამაც უცხოელი ინვესტორების წილი მთავრობის ფასიან ქაღალდებში 2022 წლის თებერვლის შემდეგ მაქსიმალურ, 8.3%-მდე გაზარდა.
ამ ფონზე, მოლოდინების შესაბამისად, საერთაშორისო რეზერვები ივნისის ბოლოსთვის კვლავ გაიზარდა და 7.1 მილიარდი აშშ დოლარი შეადგინა, რაც წლიურად თითქმის 52%-იანი მატებაა. ასევე, სებ-მა დამატებით 100 მილიონი აშშ დოლარისღირებულების მონეტარული ოქრო შეიძინა, რის შედეგადაც ოქროს წილმა მთლიან რეზერვებში 14.2%-ს მიღწია. მოსალოდნელია, რომ რეზერვების აკუმულაცია მომდევნო თვეებშიც გაგრძელდება, თუმცა შედარებით ზომიერი ტემპით.
იხილეთ პუბლიკაციის სრული ვერსია შემდეგ ბმულზე: https://tbccapital.ge/ge/publications/all-publications/singleview/30007573-macro-update-georgia
